Chỉ số SPH là gì? Giải mã thông số trên đơn kính mắt

Ngày đăng: 18/08/2026 |

Rate this post

Khi cầm trên tay phiếu đo khúc xạ, nhiều người thường băn khoăn SPH là gì. Trong bài viết này, Kính Mắt Nhung Hiếu sẽ giúp bạn giải mã chi tiết ý nghĩa của chỉ số SPH, cách đọc đơn kính chuẩn xác và những lưu ý quan trọng để chọn được tròng kính phù hợp nhất.

Chỉ số SPH là gì

Mục Lục

1. Chỉ số SPH là gì?

SPH là viết tắt của từ “Sphere” trong tiếng Anh, có nghĩa là “độ cầu”. Đây là một chỉ số kỹ thuật quan trọng xuất hiện trên đơn kính thuốc, dùng để biểu thị mức độ tật khúc xạ của mắt, cụ thể là cận thị hoặc viễn thị. Chỉ số SPH cho biết mức độ điều chỉnh cần thiết để ánh sáng hội tụ đúng trên võng mạc, giúp mắt nhìn rõ nét.

Trong đơn kính, chỉ số SPH thường đi kèm với một dấu: dấu trừ (-) hoặc dấu cộng (+). Dấu trừ (-) chỉ ra rằng bạn bị cận thị, nghĩa là mắt có xu hướng nhìn rõ vật ở gần nhưng mờ ở vật ở xa. Ngược lại, dấu cộng (+) chỉ ra rằng bạn bị viễn thị, nghĩa là mắt có xu hướng nhìn rõ vật ở xa nhưng mờ ở vật ở gần, và thường phải điều tiết nhiều hơn để nhìn rõ vật ở cự ly gần.

Mức độ của chỉ số SPH được đo bằng đơn vị Diop (D). Chỉ số này càng lớn (về giá trị tuyệt đối), thì tật khúc xạ càng nặng và yêu cầu độ kính tương ứng càng cao để điều chỉnh thị lực. Việc hiểu rõ chỉ số SPH là bước đầu tiên và quan trọng nhất để bạn có thể lựa chọn được chiếc kính phù hợp với tình trạng mắt của mình, đảm bảo mang lại sự thoải mái và hiệu quả thị lực tối ưu.

Chỉ số SPH là gì

2. Quy trình thực hiện đo mắt SPH ra sao?

Quy trình đo mắt SPH thường diễn ra như sau:

Kiểm tra thị lực ban đầu: Kỹ thuật viên sẽ yêu cầu bạn đọc bảng chữ cái hoặc nhận diện hình ảnh ở các khoảng cách khác nhau để đánh giá sơ bộ thị lực hiện tại.
Sử dụng máy đo khúc xạ tự động (Autorefractor): Máy này sẽ chiếu ánh sáng vào mắt bạn và phân tích cách ánh sáng phản xạ lại để đưa ra một kết quả ước tính ban đầu về độ khúc xạ của mắt. Kết quả từ máy này thường là điểm khởi đầu, chưa phải là độ cuối cùng.
Đo mắt bằng thiết bị thủ công (Phoropter): Đây là bước quan trọng và chính xác nhất. Kỹ thuật viên sẽ đặt bạn trước một thiết bị gọi là phoropter, chứa nhiều loại thấu kính với các độ khác nhau. Họ sẽ lần lượt đưa các thấu kính vào trước mắt bạn, đồng thời thay đổi các thông số (bao gồm SPH, CYL, AXIS nếu có) và hỏi bạn cảm nhận về độ rõ nét của hình ảnh. Quá trình này lặp đi lặp lại cho đến khi tìm ra sự kết hợp thấu kính mang lại thị lực tốt nhất cho bạn.
Thử kính (Trial Frame): Sau khi có được các thông số sơ bộ từ phoropter, kỹ thuật viên sẽ gắn các thấu kính tương ứng vào một khung kính thử (trial frame) và cho bạn đeo thử. Bạn sẽ được yêu cầu thực hiện các hoạt động nhìn thông thường (như đọc sách, nhìn xa) để đánh giá sự thoải mái và hiệu quả của kính trong điều kiện thực tế.
Kiểm tra bằng thuốc liệt điều tiết (nếu cần): Đối với trẻ em hoặc những người có dấu hiệu co quắp điều tiết, bác sĩ có thể sử dụng thuốc nhỏ mắt để làm liệt tạm thời cơ điều tiết của mắt. Điều này giúp loại bỏ yếu tố điều tiết ảnh hưởng đến kết quả đo, đảm bảo độ SPH đo được là chính xác nhất đối với tình trạng mắt không bị ảnh hưởng bởi sự co thắt cơ.

Kết quả cuối cùng của quá trình đo mắt là đơn kính thuốc, trong đó chỉ số SPH là một phần không thể thiếu, cùng với các thông số khác nếu có. Việc lựa chọn một địa điểm đo mắt uy tín là rất quan trọng để đảm bảo độ SPH được đo chính xác.

Quy trình thực hiện SPH

3. Ý nghĩa của chỉ số SPH đối với người mắc tật khúc xạ

Chỉ số SPH đóng vai trò trung tâm trong việc xác định và điều chỉnh các tật khúc xạ phổ biến như cận thị và viễn thị. Nó không chỉ cho biết mức độ suy giảm thị lực mà còn định hướng phương pháp điều trị và lựa chọn loại kính phù hợp để cải thiện khả năng nhìn.

3.1. Chỉ số SPH mang dấu âm (-) đối với người cận thị

Khi chỉ số SPH trên đơn kính có dấu âm (-), điều này có nghĩa là bạn đang gặp phải tình trạng cận thị. Cận thị xảy ra khi trục nhãn cầu của mắt quá dài hoặc công suất khúc xạ của giác mạc và thủy tinh thể quá mạnh, khiến tia sáng hội tụ trước võng mạc thay vì đúng trên đó. Do đó, người bị cận thị có thể nhìn rõ các vật ở gần nhưng lại nhìn mờ các vật ở xa.

Mức độ cận thị được phân loại dựa trên giá trị tuyệt đối của chỉ số SPH:

Cận thị nhẹ: Dưới -3.00 Diop. Người bị cận nhẹ có thể vẫn nhìn rõ ở khoảng cách gần mà không cần kính, nhưng sẽ gặp khó khăn khi nhìn xa, ví dụ như đọc bảng trên lớp, xem biển báo giao thông hay nhận diện khuôn mặt người từ xa.
Cận thị trung bình: Từ -3.25 Diop đến -6.00 Diop. Ở mức độ này, khả năng nhìn xa bị suy giảm đáng kể. Người bệnh thường phải nheo mắt để cố gắng nhìn rõ hơn và có thể gặp khó khăn trong các hoạt động hàng ngày nếu không có kính.
Cận thị nặng: Trên -6.25 Diop đến -10.00 Diop. Cận thị nặng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực xa. Người bệnh có thể chỉ nhìn rõ các vật ở rất gần.
Cận thị cực đoan: Trên -10.25 Diop. Đây là mức độ cận thị rất cao, thường đi kèm với những biến chứng nguy hiểm cho mắt như thoái hóa võng mạc, bong võng mạc, glocom, đục thủy tinh thể sớm.

Chỉ số SPH âm trên đơn kính sẽ được thay thế bằng độ của thấu kính phân kỳ (-) trong tròng kính cận. Thấu kính phân kỳ có tác dụng làm phân tán tia sáng trước khi đi vào mắt, giúp chúng hội tụ đúng trên võng mạc, từ đó cải thiện thị lực nhìn xa.

Ý nghĩa của chỉ số SPH là gì

3.2. Chỉ số SPH mang dấu dương (+) đối với người viễn thị

Khi chỉ số SPH có dấu dương (+), điều này cho thấy bạn bị viễn thị. Viễn thị là tình trạng mà tia sáng hội tụ phía sau võng mạc. Điều này xảy ra do trục nhãn cầu quá ngắn hoặc công suất khúc xạ của giác mạc và thủy tinh thể quá yếu.

Ở người trẻ tuổi, mắt có khả năng điều tiết rất tốt, có thể bù trừ cho độ viễn thị bằng cách tăng công suất của thủy tinh thể. Do đó, nhiều người trẻ bị viễn thị có thể nhìn rõ ở cả khoảng cách gần và xa mà không nhận ra mình có tật khúc xạ. Tuy nhiên, sự điều tiết liên tục này có thể dẫn đến các triệu chứng như mỏi mắt, nhức đầu, chảy nước mắt sống, đặc biệt khi đọc sách hoặc làm việc nhiều với máy tính.
Ở người lớn tuổi, khả năng điều tiết của mắt suy giảm theo tuổi tác, khiến các triệu chứng viễn thị trở nên rõ rệt hơn, đặc biệt là nhìn gần bị mờ. Dấu hiệu phổ biến là cần phải đưa vật ra xa hơn để nhìn rõ, hoặc phải tăng cường ánh sáng khi đọc.

>>>> Xem Ngay: Danh sách gọng kính cận nữ đẹp tại Hà Nội 2026

4. Cách đọc và kết hợp chỉ số SPH với các thông số khác trên phiếu đo mắt (CYL, AXIS, ADD)

Một phiếu đo mắt hoàn chỉnh không chỉ có chỉ số SPH mà còn có thể bao gồm các thông số khác như CYL (độ loạn thị), AXIS (trục loạn thị) và ADD (độ cộng thêm cho kính đa tròng).

SPH (Sphere – Độ cầu): Như đã phân tích, chỉ số này cho biết mức độ cận thị (dấu -) hoặc viễn thị (dấu +).
CYL (Cylinder – Độ trụ): Chỉ số này đo lường mức độ loạn thị của mắt. Loạn thị xảy ra khi giác mạc hoặc thủy tinh thể có hình dạng không đều, khiến ánh sáng bị bẻ cong theo nhiều hướng khác nhau, dẫn đến hình ảnh bị méo mó, nhòe. Chỉ số CYL cũng có thể mang dấu âm hoặc dương, tùy thuộc vào phương pháp đo và quy ước của từng phòng khám.
AXIS (Trục loạn thị): Chỉ số này cho biết hướng (góc) của độ loạn thị, được đo bằng độ từ 0 đến 180 độ. AXIS là thông số bắt buộc phải có khi có chỉ số CYL, vì nó xác định phương hướng của thấu kính trụ cần thiết để điều chỉnh loạn thị. Ví dụ, AXIS 90 độ nghĩa là loạn thị nằm ở trục 90 độ.
ADD (Addition – Độ cộng thêm): Chỉ số này chỉ xuất hiện trên đơn kính cho người bị lão thị (viễn thị do tuổi tác). ADD là độ cộng thêm vào độ nhìn xa (thường là SPH) để giúp mắt nhìn rõ ở cự ly gần. Nó thường nằm trong khoảng từ +0.75D đến +3.00D và được chỉ định cho kính đa tròng hoặc kính hai tròng.

Cách đọc chỉ số SPH là gì

Cách đọc và kết hợp:

Mắt chỉ có cận/viễn: Nếu trên đơn kính chỉ có SPH (ví dụ: SPH -3.00), nghĩa là mắt bạn chỉ bị cận thị đơn thuần. Bạn chỉ cần tròng kính với độ cầu tương ứng.
Mắt có cả cận/viễn và loạn thị: Nếu có cả SPH và CYL, ví dụ: SPH -2.00 CYL -1.00 AXIS 180. Điều này có nghĩa là bạn bị cận thị 2.00 Diop và loạn thị 1.00 Diop, với trục loạn thị là 180 độ. Tròng kính cần có cả hai thành phần này để điều chỉnh chính xác.
Đơn kính cho người lão thị: Ví dụ: SPH -1.50 ADD +2.00. Nếu bạn nhìn xa với độ cận -1.50D và nhìn gần cần thêm +2.00D, thì tổng độ nhìn gần sẽ là -1.50 + 2.00 = +0.50D. Người dùng sẽ cần kính đa tròng hoặc kính hai tròng để đáp ứng cả hai nhu cầu nhìn này.

Việc hiểu rõ các chỉ số này sẽ giúp bạn trao đổi hiệu quả hơn với chuyên viên bán hàng hoặc kỹ thuật viên khi chọn tròng kính chất lượng cao.

>>>> Đừng bỏ lỡ: 12+ Cửa Hàng Cắt Kính Cận Hà Nội Uy Tín, Hỗ Trợ Đo Mắt

5. Câu hỏi thường gặp (FAQ) liên quan đến chỉ số SPH

a. Chỉ số SPH có thay đổi theo thời gian không?

Có, chỉ số SPH có thể thay đổi theo thời gian, đặc biệt là ở trẻ em và thanh thiếu niên đang trong giai đoạn phát triển. Ở người lớn, SPH thường ổn định hơn nhưng vẫn có thể thay đổi do lão thị, các bệnh lý về mắt hoặc thay đổi lối sống.

b. Tôi có thể tự đo chỉ số SPH tại nhà không?

Các phương pháp đo SPH tại nhà chỉ mang tính chất tham khảo sơ bộ. Để có kết quả chính xác nhất, bạn cần đến các cơ sở chuyên khoa mắt hoặc phòng khám uy tín để được đo bằng thiết bị chuyên dụng và bởi chuyên viên có chuyên môn.

c. SPH -0.50 và SPH -0.75 khác nhau như thế nào?

Sự khác biệt này thể hiện mức độ cận thị. SPH -0.75D là cận thị nặng hơn SPH -0.50D, đòi hỏi tròng kính có độ điều chỉnh cao hơn một chút.

d. Tôi bị viễn thị nhẹ (SPH +0.50) có cần đeo kính không?

Viễn thị nhẹ ở người trẻ có thể không cần đeo kính nếu không gây triệu chứng khó chịu. Tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy mỏi mắt, nhức đầu khi nhìn gần, hoặc có chỉ định của bác sĩ, việc đeo kính điều chỉnh sẽ giúp mắt thoải mái và ngăn ngừa các vấn đề thị giác tiềm ẩn.

e. Chỉ số SPH trên kính áp tròng có giống kính gọng không?

Chỉ số SPH trên kính áp tròng thường tương tự như kính gọng, nhưng có thể có sự khác biệt nhỏ do kính áp tròng nằm sát mắt hơn. Kính áp tròng còn có thêm các thông số như BC (đường cong cơ bản) và DIA (đường kính) để đảm bảo sự vừa vặn và thoải mái khi đeo.

f. Tôi có thể đeo kính của người khác nếu độ SPH gần giống không?

Tuyệt đối không nên. Việc đeo kính không đúng độ SPH của mình có thể gây nhức đầu, mỏi mắt, nhìn mờ và thậm chí làm tăng độ cận/viễn hoặc gây ra các vấn đề thị giác khác. Mỗi người có một đơn kính riêng biệt dựa trên kết quả đo mắt cá nhân.

g. Khi nào tôi nên kiểm tra mắt định kỳ để cập nhật chỉ số SPH?

Trẻ em và thanh thiếu niên nên kiểm tra mắt ít nhất mỗi năm một lần. Người lớn nên kiểm tra mắt định kỳ 1-2 năm/lần, hoặc thường xuyên hơn nếu có các vấn đề về thị lực hoặc bệnh lý về mắt. Việc cập nhật đơn kính đúng hạn giúp duy trì thị lực tốt nhất.

Nắm rõ SPH là gì sẽ giúp bạn tự tin đọc hiểu đơn kính và bảo vệ thị lực tốt hơn. Để được đo mắt chuẩn xác và sở hữu chiếc kính ưng ý, hãy liên hệ hoặc đến trực tiếp Kính Mắt Nhung Hiếu ngay hôm nay!